Sosyal medya platformlarının gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkileri uzun süredir tartışılırken, yapay zeka sohbet robotlarının da benzer endişeleri gündeme getirdiği bir dönemde Open AI harekete geçti.

Gençlerin Chat GPT’yi okul ödevlerinden arkadaşlık ihtiyacına kadar geniş bir yelpazede kullanması hem fırsat hem risk barındırıyor. Uzmanlar, ebeveynler ve eğitimciler, sosyal medya ile yapay zeka araçlarında gençlerin korunmasına yönelik önlemlerin artırılması gerektiğini vurguluyor.

Bu konuda düzenleyici tartışmalar da hız kazanıyor. u tartışmaların ortasında Open AI, gençlere özel güvenlikli Chat GPT sürümünü devreye aldı. Yeni sürüm, gençlerin yapay zeka ile güvenli bir şekilde etkileşim kurmasını sağlamak amacıyla tasarlandı.

San Francisco merkezli şirket, 13-17 yaş grubuna yönelik sürümde daha güçlü varsayılan güvenlik ayarları uyguluyor. Sistem, intihar, kendine zarar verme, yeme bozuklukları ve şiddet gibi konularda müdahale edebiliyor.

Romantik veya cinsel sohbetler engellenirken, sohbet robotunun duygulara veya bilince sahip olduğu izlenimi yaratması da önleniyor. Open AI Küresel Politikadan Sorumlu Başkan Yardımcısı Ann O’Leary, Chat GPT kullanan gençlerin dünya genelinde yaklaşık 10’da 9’unun platformu öğrenme, üretkenlik ve beceri geliştirme amacıyla kullandığını belirtti.

Yeni deneyim, mevcut “çalışma modu”nu da güçlendiriyor. Chat GPT, öğrencilerin tez veya ana fikir geliştirmesine yardımcı oluyor ancak onlar adına makale yazmıyor. Matematik problemlerinde doğrudan sonuç vermek yerine çözüm sürecinde yönlendiriyor.

Kısa yoldan ödev tamamlamaya çalışıldığında “sorumlu ödev hatırlatıcıları” devreye giriyor ve kısa sınavlarla bilgi pekiştirme imkânı sunuluyor. Amaç, hazır yanıtlar yerine gerçek öğrenmeyi desteklemek.

Open AI, yaklaşık 2 bin sinyale (sohbet içerikleri, kullanım saatleri vb.) dayanan bir modelle yaş tahmini yapıyor. Hesabında kayıtlı doğum tarihi 13-17 yaş aralığını gösteren kullanıcılar otomatik olarak genç deneyimine yönlendiriliyor.

Yanlış doğum tarihi girenler veya giriş yapmadan kullananlar da kapsama alınıyor. Sistem bir yetişkini yanlışlıkla genç olarak değerlendirirse, kullanıcı yaşını doğrulayarak itiraz edebiliyor.

Bu yaklaşım, Instagram’daki genç hesaplarında Meta’nın uyguladığı sıkı sınırlamalara benziyor. Gençlerin sohbet robotlarını duygusal destek için de kullanma eğilimi artıyor. Common Sense Media’nın 2025 araştırmasına göre ABD’de gençlerin yüzde 70’inden fazlası arkadaşlık için yapay zeka botlarına yöneliyor ve yarısı bunları düzenli kullanıyor.

Open AI CEO’su Sam Altman, duygusal sahiplenmenin gençler arasında gerçekten çok yaygın olduğunu daha önce belirtmişti. Yeni sürümde her 90 dakikada bir mola uyarısı veriliyor ve kullanıcılara karşılarındaki sistemin bir yapay zeka olduğu hatırlatılıyor.

Ebeveynler hesabı ilişkilendirerek “sessiz saatler” belirleyebiliyor ve yüksek riskli durumlarda bildirim alabiliyor. Open AI Çocuk Gelişimi Birimi Başkanı Allison Mishkin, modelin duygusal ilişki kurmaya yol açabilecek ipuçlarını tek tek belirlediklerini söyledi.

O’Leary ise hedefin, ebeveyn denetimleri kullanılmasa bile güvenli bir ortam sağlamak olduğunu vurguladı: “Gençleri gençler gibi ele almak istiyoruz; onları küçümsemeden veya çocuk muamelesi etmeden doğru gelişim aşamasını gözetiyoruz.

Aynı zamanda maruz kalmamaları gereken içeriklerle karşılaşmadıklarından emin oluyoruz.” Open AI’nin bu adımı, Meta’nın gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkisine dair davalara denk geliyor.

Dört eyalet, Instagram ve Facebook’un sahibi şirketten 1,4 trilyon dolara kadar tazminat talep ediyor. Meta suçlamaları reddediyor. Meta daha önce yeme bozuklukları ve kendine zarar verme içeriklerini engelleme, kriz hatları sunma ve uzun kullanım sonrası mola hatırlatma gibi önlemler almıştı.

Open AI de benzer şekilde zararlı içerik filtreleme ve çevrimdışı destek odaklı bildirimler uyguluyor. Geçen yıl bir denetimde Chat GPT’nin 13 yaşındaki kullanıcılara riskli davranışlar konusunda ayrıntılı bilgiler verdiği ortaya konmuştu.

Yetişkinlerin bile sohbet robotlarını insanlaştırabildiği, genç beyinlerin ise daha kırılgan olduğu uyarısı sıkça dile getiriliyor. Open AI, öğretmenler için mevcut özel sürümünün yanı sıra gençlere yönelik deneyimi okullara daha fazla girme fırsatı olarak da görüyor.

Şirket, gençleri yaşlarına uygun bir ortamda sağlıklı yapay zeka kullanımı konusunda yönlendirmeyi amaçladığını belirtiyor.