ABD’ye kala kala ‘aza kanaat’ kaldı

Haberlerimizi Google’da Takip Edin Gelişmelerden anında haberdar olun. Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin ABD ile İran arasında yaklaşık altı ay önce fitili ateşlenen gerilim, aylardır tarafları ortak bir noktada buluşturamayan temaslarla devam ederken, Washington’ın ilk günlerde ortaya koyduğu iddialı hedeflerin yerini giderek daha sınırlı beklentiler almaya başladı.

Tahran, ABD’nin giderek daralan hedeflerini Washington’ın “istediği sonucu alamadığının işareti” olarak yorumlarken, Körfez ülkelerinde de Trump yönetimine yönelik rahatsızlığın büyüdüğü belirtildi.

merkezli CNN’in analizine göre, İran’ın tamamen teslim olması, rejim değişikliği, nükleer silah edinmesinin engellenmesi ve Hizbullah gibi gruplara desteğinin kesilmesi gibi hedefler sıralayan Trump yönetimi, geçen aylarla birlikte beklentilerini önemli ölçüde aşağı çekti.

İlk etapta hedefler arasında dahi yer almayan enerji fiyatları son haftalarda Washington’ın öncelikli başlıklarından biri haline geldi. Körfez ülkelerinden dünya piyasalarına petrol ve doğal gaz akışının sürmesi ve enerji fiyatlarının düşük tutulması birinci sıraya yerleşirken, İran’ın nükleer silah edinmesinin engellenmesi ise ikinci planda kaldı.

Analizde, Washington’ın artık görmezden gelemediği bu başlıkların aslında “kriz öncesindeki koşullara dönüş arzusunu ortaya koyduğu” belirtildi.

Washington’ın gelinen noktada “razı olduğu” tablo Tahran’ın da dikkatinden kaçmadı. İran’ın baş müzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, dün yaptığı bir açıklamada “ABD ve İsrail, amaçlarına ulaşmada başarısız oldular ve bu, onlar için en büyük yenilgi sayılır” ifadelerini kullandı.

Kalibaf, haziran ayında imzalanan mutabakat zaptının da “İran’ın diplomasi yoluyla elde ettiği başarıları pekiştiren bir onur belgesi” olduğunu belirtti. Öte yandan New York Times ise sözkonusu mutabakatta taraflara daha kapsamlı bir anlaşma için tanınan 60 günlük sürenin bugün dolacağına dikkat çekerken, “Beyaz Saray’ın bu takvimin aşılacağının ve krizin artık büyük ölçüde ekonomik bir mücadeleye dönüştüğünün farkında olduğu” belirtildi.

Washington’ın kalıcı bir çıkış yolu bulamaması Körfez’deki müttefiklerinde de hayal kırıklığı yarattı. Washington Post, sık sık İran’ın misilleme saldırılarına maruz kalan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Bahreyn’in Trump yönetiminin İran’la barışı sağlayacak süreci yönetmekte zorlandığı konusunda hemfikir olduğunu belirtti.

Bir yetkili ise, bölgede Washington’a yönelik rahatsızlığın 28 Şubat’tan bu yana hiç olmadığı kadar arttığını belirterek, “Trump bu savaşı başlattı, bedelini ise biz ödüyoruz” dedi.

Körfez’de Washington’a duyulan güvenin sarsılması, ABD’nin bölgedeki askeri varlığına bakışı da değiştirdi. Habere göre bazı Körfez ülkeleri, ABD üslerine ev sahipliği yapmaya devam etmenin kendilerine ne ölçüde fayda sağladığını sorgulamaya başladı.

Öte yandan üst düzey bir Avrupalı yetkili de Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında geçen hafta imzalanan ortak savunma anlaşmasının “ABD’ye verilmiş bir mesaj olduğunu” savundu.