Çocukların ağır suçlara karışmasını önlemeyi amaçlayan yeni kanun teklifi; ceza miktarlarından infaz sistemine, bıçak satışından dijital denetime kadar birçok alanda önemli değişiklikler öngörüyor.

Teklifle, ağır suç işleyen çocuklara uygulanacak cezaların artırılması, tekrar suç işleyen 15 yaşından büyük çocuklar hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanması ve ailelerin bakım ile gözetim sorumluluğunun güçlendirilmesi hedefleniyor.

TBMM Genel Kurulu’nda, kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifinin görüşmelerine başlandı.

Çocuk Koruma Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören 18 maddelik teklif, çocukların suça karışmasını önlemek, yeniden suç işleme riskini azaltmak ve çocuk adalet sistemindeki koruyucu mekanizmaları güçlendirmek amacıyla hazırlandı.

Teklifte cezai yaptırımların ağırlaştırılmasının yanı sıra kitap okuma, çevre temizliği, sosyal hizmet, dijital denetim ve bağımlılık tedavisi gibi yeni yönlendirme tedbirleri de yer aldı.

Teklif, bir yandan çocukların kasten öldürme ve ağırlaşmış yaralama gibi ağır suçlara karışması halinde uygulanacak yaptırımları artırırken diğer yandan çocukların rehabilitasyonu ve yeniden topluma kazandırılması için yeni tedbirler getiriyor.

Düzenlemeyle çocukların kişisel özelliklerinin, sosyal çevrelerinin, suç işleme nedenlerinin ve yeniden suç işleme risklerinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Türk Ceza Kanunu’nun yaş küçüklüğüne ilişkin hükümlerinde değişiklik yapılması öngörülüyor. 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış ve ceza sorumluluğu bulunduğu belirlenen çocuklar bakımından ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine uygulanan 12 ila 15 yıllık ceza, 13 ila 18 yıla çıkarılacak.

Müebbet hapis cezası yerine verilen 9 ila 11 yıllık ceza ise 10 ila 12 yıl olacak. Diğer suçlarda bir fiil için uygulanabilecek en yüksek ceza 7 yıldan 9 yıla yükseltilecek.

15 ila 18 yaş grubunda ise ağırlaştırılmış müebbet yerine verilen 18 ila 24 yıllık ceza, 19 ila 27 yıla çıkarılacak. Müebbet hapis yerine uygulanan 12 ila 15 yıllık ceza 15 ila 18 yıl olacak. Diğer suçlarda bir fiil için uygulanabilecek cezanın üst sınırı da 12 yıldan 15 yıla yükseltilecek.

Teklif, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında hâkime daha geniş değerlendirme yetkisi tanıyor.

Yeni düzenlemeyle suçun işleniş biçimi, kastın ağırlığı, failin amacı, saiki ve daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı dikkate alınacak. Bu şartların bulunması halinde 15 ila 18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indirimi hükümleri uygulanmayabilecek.

Ceza sorumluluğu bulunan 12 ila 15 yaş arasındaki çocuklar hakkında da olayın özelliklerine göre 15 ila 18 yaş grubuna ilişkin daha ağır hükümler uygulanabilecek. Nihai değerlendirmeyi hâkim somut olayın şartlarına göre yapacak.

Mevcut düzenlemede 18 yaşından önce işlenen suçlar tekerrüre esas alınmıyor. Teklifle bu sınırın 15 yaşa indirilmesi öngörülüyor.

Böylece 15 yaşını doldurduktan sonra işlenen ve kesinleşen bir suçun ardından yeniden suç işlenmesi halinde tekerrür hükümleri uygulanabilecek. Düzenlemeyle tekrar suç işlenmesinin önlenmesi ve caydırıcılığın artırılması hedefleniyor.

Teklife göre ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişi, fiil daha ağır bir suçu oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.

Düzenleme; evde, araçta veya benzeri yerlerde bulunan silahların çocukların ulaşamayacağı şekilde muhafaza edilmesini zorunlu hale getirmeyi ve silahla meydana gelebilecek ölüm ve yaralanmaların önüne geçmeyi amaçlıyor.

Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere yönelik cezalar artırılacak.

Bakım, eğitim veya destek yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiye verilebilecek ceza, 1 yıla kadar hapis yerine 3 aydan 2 yıla kadar hapis olacak.

Çocuğun ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır biçimde tehlikeye atan anne ve babalara uygulanan 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ise 1 yıldan 3 yıla çıkarılacak.